Oude pijn op de voorgrond?

Wat voor mensen komen bij jullie in therapie? Die vraag krijgen we regelmatig. Ons antwoord is meestal: mensen zoals jij en ik. Mensen die hun leven in de basis goed kunnen dragen, maar op dit moment (behoorlijk) vastlopen.

Mensen komen met uiteenlopende klachten: vermoeidheid, somberheid, prikkelbaarheid, lichamelijke spanningen, het gevoel zichzelf kwijt te zijn, snel overprikkeld raken of juist afgevlakt zijn. Soms speelt er een burn-out, een intensieve levensfase zoals het ouderschap, of een periode van verandering zoals de overgang. Momenten waarin het leven meer van je vraagt dan je systeem op dat moment kan dragen.

Wat we vaak zien, is dat oudere pijn — soms bewust, vaak ook niet — meer op de voorgrond komt. Die oude ervaringen liggen als het ware opgeslagen in ons zenuwstelsel. Wanneer het leven extra belastend is, worden we gevoeliger voor triggers. Je raakt sneller gekwetst, boos, overweldigd, trekt je terug of voelt juist minder. Misschien merk je dat je jezelf kleiner maakt, of juist groter voordoet. Dat je je niet echt durft te laten zien, of dat emoties je overspoelen zonder dat je begrijpt waarom.

Dit zijn geen bewuste keuzes. Het zijn automatische reacties van je systeem. Met alleen je verstand lukt het dan niet meer om “gewoon anders te doen”. Dat is vaak het moment waarop mensen voelen: hier speelt iets ouds mee, iets wat nog niet voldoende gevoeld, gezien of verwerkt is.

In de therapie is er ruimte om eerst jouw verhaal te vertellen — dat lucht vaak al op. Daarna richten we samen de aandacht op wat er onder het verhaal leeft. Wat gebeurt er in je lichaam? Wat voel je in het moment? Wat wordt er geraakt in het contact?

Hier sluit ons werk aan bij wat Daniel Siegel in de neuropsychologie de window of tolerance noemt: het gebied waarin je zenuwstelsel spanning en emoties kan dragen zonder overspoeld te raken of juist af te vlakken. Onder langdurige stress — zoals bij burn-out, intens ouderschap of hormonale veranderingen in de overgang — wordt dit “raam” vaak smaller. Je schiet dan sneller in overprikkeling (onrust, boosheid, paniek) of juist in onderprikkeling (leegte, moeheid, gevoelloosheid).

Therapie helpt om dit tolerantieraam weer voorzichtig te verruimen. Door met aandacht stil te staan bij wat je voelt — in een veilige relatie — krijgt je systeem de kans om ervaringen alsnog te verwerken. Oude spanning kan stap voor stap ontladen. Er ontstaat meer ruimte tussen wat je raakt en hoe je reageert.

Mensen ervaren dan meer rust vanbinnen. In het dagelijks leven merk je dat je met iets meer vertraging kunt voelen wat er gebeurt, dat je meer keuze ervaart in hoe je omgaat met emoties en situaties. Je volwassen deel kan weer meer dragen.

Niet omdat je jezelf hebt “verbeterd”, maar omdat er meer plek is gekomen voor wat er altijd al in je leefde.